| 1891 | ||
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw | |
| Decennia: | 1880-1889 · 1890-1899 · 1900-1909 | |
| Jaren: | < · 1889 · 1890 · 1891 · 1892 · 1893 · > | |
 Jaartelling in verschillende culturen |
||
| Ab urbe condita: | 2644 MMDCXLIV | |
| Armeense jaartelling: | 1340 ԹՎ ՌՅԽ |
|
| Chinese jaartelling: | 4587 – 4588 |
|
| Christelijke jaartelling: | 1891 MDCCCXCI | |
| Ethiopische jaartelling: | 1883 –1884 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5651 – 5652 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1946 – 1947 | |
| - Shaka Samvat | 1813 – 1814 | |
| - Kali Yuga | 4992 – 4993 | |
| Iraanse jaartelling: | 1269 –1270 | |
| Islamitische jaartelling: | 1309 – 1310 | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5890 - 5891 | |
 Dit jaar naar onderwerp  |
||
| Sport in 1891 | ||
 Juliaanse kalender van 1891 |
||
| Gregoriaanse kalender van 1891 |
||
Inhoud |
bewerken Gebeurtenissen
- januari
- 1 - De Koninklijke Paketvaart Maatschappij begint met een geregelde dienstregeling tussen de eilanden van Nederlands-Indië te varen.
- maart
- 17 - Het Britse passagiersschip s.s. Utopia van de Anchor Line zinkt op weg van Triest naar New York voor Gibraltar na aanvaring met HMS Anson. 563 van de 877 opvarenden komen om het leven.
- mei
- 1 - Socialistische arbeiders komen in alle Europese steden massaal op straat, om betere arbeidsvoorwaarden en de achturendag te eisen.
- 15 - Paus Leo XIII publiceert, vrij onverwacht, de encycliek "Rerum Novarum", waarin de uitbuiting van de arbeiders aan de kaak wordt gesteld en op samenwerking van werknemers en werkgevers wordt aangedrongen "om iedereen een menselijk bestaan te geven". Het was daarbij duidelijk de bedoeling de invloed van de socialisten op de arbeidersbeweging af te remmen. Een blijvende verdeeldheid onder de arbeiders was het onmiddellijke gevolg.
- 20 - De kinetoscoop van Thomas Alva Edison wordt aan het publiek voorgesteld (zie: film).
- juni
- 16 - John Abbott wordt minister-president van Canada.
- 21 - Lucien en Paul Nunn verwezenlijken de eerste overdracht van wisselstroom over lange afstand door de Ames centrale bij Telluride, VS.
- 21 - Het Volk eerste uitgave.
- juli
- 1 - Keizer Wilhelm II van Duitsland begint aan een driedaags staatsbezoek aan Nederland.
- augustus
- 21 - Het liberale Kabinet-Van Tienhoven neemt in Nederland het roer over van het confessionele Kabinet-Mackay.
- 29 - De troepen van het congres zegevieren in de Chileense Burgeroorlog. President José Manuel Balmaceda treedt af en pleegt drie weken later zelfmoord.
- september
- 28 - De Uruguayaanse voetbalclub Peñarol, meervoudig winnaar van de Copa Libertadores, wordt opgericht.
- december
- 15 - James Naismith vindt het basketbal uit.
- 29 - Thomas Edison patenteert de radiotelegrafie.
- zonder datum
- Oman wordt een Brits protectoraat.
- Het "Internationaal Socialistisch Bureau" wordt gesticht.
- Gijsbert van Tienhoven wordt minister-president van Nederland.
- Begin van de bouw van de trans-Siberische spoorweg.
- Cornelis Lely maakt het eerste plan voor afsluiting van de Zuiderzee.
- Oscar Wilde schrijft The Picture of Dorian Gray.
- Paul Gauguin verhuist weg van Europa.
- Joris-Karl Huysmans publiceert Là-bas.
- Oprichting van de Philips gloeilampenfabriek.
- John Boyd Dunlop sticht de bandenfabriek Dunlop.
- De Open Franse Tenniskampioenschappen worden voor het eerst gehouden.
- Alfred von Schlieffen volgt Waldersee op als Chef van de Duitse Generale Staf en begint aan zijn plan voor de Grote Europese Oorlog.
- Berlijn stuurt een ultimatum naar België om vrije doortocht voor zijn troepen te verkrijgen volgens het plan von Schlieffen.
- De schoolmeester Cornelis Johannes Kieviet publiceert een geruchtmakend jongensboek: "Uit het leven van Dik Trom".
- Uitvinding van de couveuse door de Franse arts Alexandre Lion.
- Oprichting van Club Brugge.
bewerken Muziek
- Sergei Rachmaninoff componeert zijn Piano Concerto No. 1
bewerken Geboren
- januari
- 5 - Johan Boskamp, Nederlands acteur (overleden 1976)
- 8 - Walther Bothe, Duits natuurkundige, winnaar van de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 1954 (overleden 1957)
- 25 - Wellman Braud, Amerikaans bassist (overleden 1966)
- februari
- 3 - Jan Donner, Nederlands jurist en politicus (overleden 1981)
- 11 - Joseph Slepian, Amerikaans elektrotechnicus (overleden 1969)
- 13 - Grant Wood, Amerikaans kunstenaar (overleden 1942)
- 17 - Adolf Fraenkel, Duits wiskundige (overleden 1965)
- 22 - Jan Wils, Nederlands architect van onder meer het Olympisch Stadion in Amsterdam (overleden 1972)
- 27 - David Sarnoff, Amerikaans radio- en televisiepionier (overleden 1971)
- maart
- 11 - Michael Polanyi, Hongaars-Brits wetenschapper (overleden 1976)
- 24 - Charley Toorop, Nederlands schilderes (overleden 1955)
- 25 - Filip De Pillecyn, Vlaams schrijver en collaborateur (overleden 1962)
- 29 - Sybren Tulp, Nederlands militair en hoofdcommissaris van politie (overleden 1942)
- april
- 2 - Max Ernst, Duits schilder (overleden 1976)
- 5 - Laura Vicuna, Chileens zalige (overleden 1904)
- 13 - Nella Larsen, Afro-Amerikaans schrijfster (overleden 1964)
- 17 - George Adamski, Pools-Amerikaans schrijver (overleden 1965)
- 23 - Sergej Prokofjev, Russisch componist (overleden 1953)
- mei
- 15 - Michail Boelgakov, Russisch schrijver (overleden 1940)
- 16 - Richard Tauber, Oostenrijks zanger (overleden 1948)
- juni
- 7 - Koos Vorrink, Nederlands politicus (overleden 1955)
- 9 - Cole Porter, Amerikaans componist en liedjesschrijver (overleden 1964)
- 11 - Hendrik Kaasjager, Nederlands politiecommissaris (overleden 1966)
- juli
- 29 - Wam Heskes, Nederlands beeldend kunstenaar en acteur (overleden 1973)
- augustus
- 8 - Willy Bohlander, Nederlands waterpoloër (overleden 1939)
- 12 - Jean Vanderghote, Belgisch politicus en burgemeester (overleden 1953)
- 21 - DC Stephenson, Amerikaans leider van de Ku Klux Klan (overleden 1966)
- 21 - Emiliano Mercado del Toro, Puerto Ricaans oudste mens ter wereld (overleden 2007)
- september
- 4 - Fritz Todt, Duits ingenieur en minister in het Derde Rijk (overleden 1942)
- 16 - Karl Dönitz, Duits militair en staatshoofd (overleden 1945)
- 20 - Henk Hemsing, Nederlands schoonspringer (overleden 1971)
- 22 - Jaap Stotijn, Nederlands hoboïst en muziekpedagoog (overleden 1970)
- oktober
- 1 - Gerrit van Burink, Nederlands communist en nationaalsocialist (overleden 1961)
- 7 - Hendrik Wiegersma, Nederlands arts en kunstenaar (overleden 1969)
- 13 - Herman Hoogland, Nederlands wereldkampioen dammen 1912 (overleden 1955)
- 13 - Bernardus IJzerdraat, Nederlands verzetsheld (overleden 1941)
- 20 - James Chadwick, Brits natuurkundige, ontdekker van het neutron (overleden 1974)
- 24 - Rafael Leónidas Trujillo, president van de Dominicaanse Republiek (overleden 1961)
- november
- 7 - Rosa Spier, Nederlands harpiste (overleden 1967)
- 14 - Frederick Banting, Canadees arts, Nobelprijs voor de Geneeskunde in 1923 (overleden 1941)
- 15 - Erwin Rommel, Duits veldmaarschalk (overleden 1944)
- 21 - Just Göbel, Indonesisch-Nederlands doelman (overleden 1984)
- december
- 2 - Otto Dix, Duits schilder (overleden 1960)
- 7 - Fay Okell Bainter, Amerikaan actrice (overleden 1968)
- 8 - John Langenus, Belgisch voetbalscheidsrechter (overleden 1952)
- 10 - Nelly Sachs, Duits-Zweeds schrijfster (overleden 1970)
- 21 - Philipp Etter, Zwitsers politicus (overleden 1977)
- 26 - Henry Miller, Amerikaans schrijver (overleden 1980)
- 30 - Antoine Pinay, premier van Frankrijk (overleden 1994)
bewerken Overleden
- januari
- 25 - Theo van Gogh (33), broer van Vincent van Gogh
- 28 - Nicolaus Otto (58), mede-uitvinder van de verbrandingsmotor
- februari
- 9 - Johan Jongkind (71), Nederlands schilder
- maart
- 29 - Georges Seurat (31), Frans pointillistisch schilder
- mei
- 8 - Alexander Keyserling (75), Lets geoloog en paleontoloog
- juni
- 6 - Sir John Alexander Macdonald (76), eerste minister-president van Canada
- 23 - Wilhelm Eduard Weber (86), Duits natuurkundige en filosoof
- juli
- 1 - Mihail Kogălniceanu (73), Roemeens politicus
- augustus
- 14 - Sarah Polk (87), First Lady (echtgenote van James Knox Polk)
- 18 - Louis Paulsen (58), Duits-Amerikaans schaker
- 22 - Jan Neruda (57), Tsjechisch schrijver
- september
- 13 - Adolphe de Chambrun (60), Frans diplomaat
- 14 - Johannes Bosboom (74), Nederlands schilder
- 28 - Herman Melville (72), Amerikaans schrijver
- oktober
- 15 - Gilbert Arthur a Beckett (54), Engels schrijver
- november
- 10 - Arthur Rimbaud (37), Frans dichter
- december
- 31 - Domenico Agostini (66), Patriarch van Venetië
bewerken Weerextremen in België
- winter: Deze winter telt het minst aantal regendagen ooit: 31 (normaal 55,2).
- winter: Na 1964 winter met laagste neerslagtotaal: 63,7 mm (normaal 202,1 mm).
- april: April met hoogste relatieve vochtigheid: 88 % (normaal 76,6 %).
- lente: Na 1983 lente met laagste zonneschijnduur: 326 (normaal 545,9 u).
Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie 1891 van Wikimedia Commons. |