| 1854 | ||
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw | |
| Decennia: | 1840-1849 · 1850-1859 · 1860-1869 | |
| Jaren: | < · 1852 · 1853 · 1854 · 1855 · 1856 · > | |
| Ab urbe condita: | 2607 MMDCVII | |
| Armeense jaartelling: | 1303 ԹՎ ՌՅԳ |
|
| Chinese jaartelling: | 4550 – 4551 |
|
| Christelijke jaartelling: | 1854 MDCCCLIV | |
| Ethiopische jaartelling: | 1846 –1847 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5614 – 5615 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1909 – 1910 | |
| - Shaka Samvat | 1776 – 1777 | |
| - Kali Yuga | 4955 – 4956 | |
| Iraanse jaartelling: | 1232 –1233 | |
| Islamitische jaartelling: | 1271 – 1272 | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5853 - 5854 | |
Inhoud |
bewerken Gebeurtenissen
- januari
- februari
- 23 - Bij Conventie van Bloemfontein erkennen de Engelsen de onafhankelijkheid van Oranje Vrijstaat.
- 28 - In Rippon (Wisconsin) wordt de Republikeinse Partij (VS) van de Verenigde Staten opgericht. Doel is om uitbreiding van de slavernij te voorkomen.
- maart
- 1 - In Mexico begint de revolutie van Ayutla, een liberale opstand tegen de dictatuur van Antonio López de Santa Anna.
- 27 - Engeland en Frankrijk verklaren Rusland de oorlog (Krimoorlog).
- 27 - De Hertog van Parma Karel III wordt vermoord.
- april
- 24 - In Wenen vindt het huwelijk plaats tussen de Oostenrijkse keizer Frans Jozef en de Beierse prinses Elisabeth, beter bekend onder de naam Sisi.
- mei
- Franse en Britse troepen rukken op naar Varna.
- juli
- 9 - In Franeker wordt voor het eerst de kaatswedstrijd PC gehouden.
- 10 - Door het gebruik van ondeugdelijk materiaal stort een stuk van de Rotterdamse Boompjeskade in. Dit incident leidt tot het ontslag van stadsbouwmeester Willem Nicolaas Rose.
- 13 - In Kaïro wordt de khedive Abbas I Hilni vermoord.
- augustus
- 26 - In het tijdschrift L'Illustration beschrijft de Fransman Charles Bourseul het basisprincipe van de telefoon.
- september
- 14 september - Franse en Britse troepen landen op de Krim ten noorden van Sebastopol.
- 20 september - Slag bij Alma. De Frans-Britse legermacht verslaat het Russische leger.
- oktober
- 9 oktober - Begin van het beleg van Sebastopol ddoor Britse en Franse troepen Sebastopol. wordt verdedigd door Russische troepen onder generaal Totleben.
- 25 oktober - Slag bij Balaklava met de bekende Charge van de Lichte Brigade.
- november
- 15 november - Slag bij Inkeman.
- december
- 8 - Paus Pius IX verklaart de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria tot dogma.
- zonder datum
- Florence Nightingale verpleegt onder zeer erbarmelijke omstandigheden de gewonde Engelse soldaten in de Krimoorlog. Zij wordt gezien als de eerste verpleegkundige in de wereld.
- In Nederland wordt het eerste congres over het armenwezen gehouden. Minister Van Reenen komt met een Armenwet. Burgerlijke Armbesturen mogen onderstand verlenen als nergens anders hulp te krijgen is, en dan nog hooguit het hoogst noodzakelijke.
- Met de stichting van de theologische school (later hoogeschool en weer later universiteit) te Kampen worden de Afgescheidenen weer bijeengebracht uit hun onderlinge onenigheden.
- Tussen de Verenigde Staten en Canada wordt een handelsovereenkomst gesloten: de "Reciprocity Treaty".
- De nieuwe gouverneur van Egypte, Said Pasja, verleent de diplomaat Ferdinand de Lesseps een concessie voor het graven van een kanaal tussen de Middellandse Zee en de Rode zee.
- Het traject Antwerpen-Roosendaal-Etten heeft een spoorweg gekregen, de eerste in Noord-Brabant.
- De Duitse bioloog Christiaan Gottlieb Ehrenberg toont aan, dat sommige aardlagen zijn gevormd uit verkalkte schelpen.
- Heinrich Göbel vindt de gloeilamp uit.
- Het Parijse Nationaal Instituut voor Blinde kinderen erkent het brailleschrift officieel als volwaardige lees- en schrijfmethode voor blinden.
bewerken Literatuur
- Eerste publicatie van Hard Times van Charles Dickens
bewerken Geboren
- januari
- 1 - James George Frazer, Schots antropoloog (overleden 1941)
- 13 - José Guadalupe Posada (volgens sir Arthur Conan Doyle)
- februari
- 2 - José Guadalupe Posada, Mexicaans illustrator
- 9 - Aletta Jacobs, Nederlands arts en feministe
- 28 - Elisabeth van Saksen-Weimar-Eisenach, Duits vorstin
- maart
- 14 - Paul Ehrlich, Duits chemicus en medicus
- 15 - Emil von Behring, Duits geneeskundige (ontdekker van het difterie-serum)
- april
- 29 - Henri Poincaré, Frans wiskundige
- mei
- 18 - Bernard Zweers, Nederlands componist
- juni
- 9 - G.J.P.J. Bolland, Nederlands taalkundige en filosoof
- augustus
- 22 - Milan Obrenović, Servisch koning (overleden 1901)
- september
- 9 - Anton Dreesmann, Nederlands ondernemer
- 11 - Peter Hille, Duits naturalistisch schrijver
- 16 - Alfred von Montenuovo, Oostenrijks-Hongaars hoffunctionaris (overleden 1927)
- 23 - Cornelis Lely, Nederlands waterbouwkundige en minister
- oktober
- 7 - Christiaan de Wet, Zuid-Afrikaans Boeren-generaal
- 16 - Oscar Wilde, Iers/Brits schrijver, dichter en estheet
- 18 - Karl Kautsky, sociaaldemocratisch voorman
- 20 - Arthur Rimbaud, Frans dichter
- 26 - Gerardus Louis Cornelis van Rossen Hoogendijk, Nederlands burgemeester (overleden 1908)
- november
- 7 - Michael Febres Cordero, Ecuadoraans broeder en heilige (overleden 1910)
- 21 - Giacomo della Chiesa, de latere paus Benedictus XV
- december
- 13 - Herman Bavinck, Nederlands predikant, theoloog en politicus (overleden 1921)
bewerken Overleden
- april
- 11 - Carl von Basedow (55), Duits arts
- 24 - Gabriele Rossetti, Italiaans-Engels dichter en geleerde
- mei
- 12 - Jan Willem Huyssen van Kattendijke (71), Nederlands politicus
- juli
- oktober
- 26 - Theresia van Saksen-Hildburghausen (62), Duits koningin van Beieren, echtgenote van Lodewijk I van Beieren
- november
- 12 - Charles Kemble (78), Brits toneelspeler
| Voor meer mediabestanden zie de categorie 1854 van Wikimedia Commons. |
